Trong những năm gần đây, biến đổi khí hậu làm thời tiết ngày càng thất thường: mưa lớn kéo dài, triều cường dâng cao, lũ trái mùa xuất hiện dày hơn. Hàng nghìn hecta sầu riêng bị ngập úng, xì mủ, vàng lá thối rễ, gây thiệt hại nặng nề cho nhà vườn.
Nhiều khu vực nước ngập từ 2 – 3 ngày, thậm chí hơn một tuần, khiến cây suy kiệt nhanh, bộ rễ tổn thương nặng và nấm bệnh bùng phát mạnh ngay sau khi nước rút. Nếu không xử lý kịp thời, cây dễ suy lâu dài, giảm năng suất hoặc chết hàng loạt.
Bài viết này chia sẻ quy trình 4 bước phục hồi vườn sầu riêng bị vàng lá thối rễ sau mưa lũ giúp bà con xử lý đúng – trúng – kịp thời, hạn chế tối đa thiệt hại.
1. Dấu hiệu nhận biết bệnh vàng lá thối rễ sầu riêng
Để phục hồi kịp thời, bà con cần nhận diện sớm các dấu hiệu vàng lá thối rễ trên sầu riêng, cả trên lá và dưới rễ.
Triệu chứng trên lá
l Lá già vàng trước, sau đó lan dần lên lá phía trên.
l Cây rụng lá nhiều, tán thưa, cành trơ trụi.
l Lá vàng nhưng gân lá có thể còn xanh nhạt trong giai đoạn đầu.
l Ở những cây bị nặng, đọt non héo, sinh trưởng chậm, trái dễ bị rụng.
Triệu chứng dưới rễ
l Giai đoạn nhẹ: vỏ rễ dễ tuột khỏi phần lõi gỗ, cho thấy mô rễ đã bị tổn thương.
l Giai đoạn nặng: rễ thối đen, mềm nhũn, có mùi hôi khó chịu. Rễ mất khả năng trao đổi oxy, không hấp thu được nước và dinh dưỡng, khiến cây nhanh chóng suy kiệt.
Hình 1: Triệu chứng vàng lá thối rễ trên sầu riêng sau mưa lũ (biểu hiện trên lá và dưới rễ)
2. Nguyên nhân gây bệnh thối rễ sầu riêng sau mưa lũ
Bệnh thối rễ trên sầu riêng chủ yếu xuất phát từ tình trạng ngập úng kéo dài sau mưa lớn hoặc lũ. Khi đất bị ngập từ 24–48 giờ, lượng oxy trong đất giảm mạnh khiến mô rễ bị tổn thương và mất khả năng hô hấp. Đây là điều kiện thuận lợi để các loại nấm đất như Phytophthora, Fusarium, Pythium… xâm nhập, gây thối rễ và lan nhanh sang các vùng rễ khỏe.
Ngoài ra, đất chua, pH thấp, tích tụ phèn, độc chất hữu cơ và việc thoát nước kém càng làm bệnh dễ bùng phát. Những vườn có nền đất nặng, rễ yếu, hoặc rễ đã từng bị tổn thương do nấm trước đó thường là đối tượng bị ảnh hưởng nhất.
Hình 2: Nấm Phytophthora gây hại trên sầu riêng
Hình 3: Nấm Fusarium gây hại trên sầu riêng
3. Điều kiện làm bệnh vàng lá thối rễ bùng phát mạnh
Để phòng ngừa và phục hồi hiệu quả, bà con cần hiểu rõ những yếu tố thuận lợi cho bệnh phát sinh:
l Độ ẩm đất cao kéo dài: Sau mưa lớn, mưa dầm nhiều ngày hoặc ngập úng cục bộ khiến đất luôn trong trạng thái ẩm ướt, thiếu oxy, điều kiện thuận lợi cho nấm bệnh hoạt động mạnh.
l Đất sét nặng, thoát nước kém: vườn không có rãnh thoát nước, mô thấp, tầng đất bị nén khiến nước giữ lâu, tạo môi trường lý tưởng cho nấm Phytophthora và Fusarium phát triển.
l Đất chua, nhiễm phèn, pH thấp: Nước lũ mang theo phèn và chất hữu cơ phân hủy khiến pH đất giảm, làm nấm bệnh sinh sôi nhanh.
l Hàm lượng hữu cơ phân hủy cao: Rác thực vật, cỏ mục, bùn lắng… khi phân hủy trong điều kiện ẩm đặc tạo ra khí độc và mầm bệnh gây hại rễ.
l Tán rậm, ít thoáng khí: Tán cây dày, cỏ mọc cao, gốc bị che phủ làm môi trường xung quanh gốc thiếu thông thoáng, tăng độ ẩm càng thúc đẩy nấm bệnh phát triển.
l Rễ bị tổn thương trước đó: Những cây từng bị nấm, rễ từng bị cắt, ngộ độc phân hoặc từng bị ngập nhẹ, trước mưa lớn sẽ dễ bị thối rễ hơn cây khỏe.
l Bón phân đạm ngay sau mưa: Phân đạm làm rễ mẫn cảm hơn trong điều kiện ẩm ướt, khiến bệnh bùng phát nhanh và nặng.
4. Quy trình 4 bước phục hồi vườn sầu riêng bị vàng lá thối rễ sau mưa lũ
Nhằm giúp bà con nhanh chóng khắc phục thiệt hại sau những đợt mưa lũ kéo dài, Công ty CP SHNN Hai Lúa Vàng đã xây dựng và giới thiệu quy trình 4 bước phục hồi vườn sầu riêng, hướng đến mục tiêu hạn chế tối đa tình trạng vàng lá thối rễ lan rộng và giúp cây sớm ổn định trở lại. Quy trình này được thiết kế dựa trên:
l Đặc tính sinh lý của sầu riêng trong điều kiện úng nước
l Kết hợp cải tạo đất, xử lý nấm bệnh
l Kích rễ non và kích đọt non
l Giúp cây phục hồi toàn diện và bền vững sau ngập
Hình 4: Quy trình 4 bước phục hồi vườn cây ăn trái sau mùa mưa lũ
Bước 1: Thoát nước nhanh và bón vôi ổn định môi trường đất
Ngay sau khi nước lũ rút, việc ưu tiên số 1 là tạo điều kiện thông thoáng cho bộ rễ:
Thoát hết nước đọng trong vườn:
l Mở rãnh, khơi mương, dẫn nước ra ngoài càng sớm càng tốt.
l Không để nước ứ quanh gốc, đặc biệt ở những mô thấp.
Khi mực nước đã hạ xuống cần bón vôi quanh gốc:
l Giúp khử khuẩn, hạ phèn, nâng pH đất.
l Bón vôi đúng thời điểm giúp giảm độc chất hữu cơ sau ngập úng.
l Cải thiện môi trường đất, tạo nền tảng cho rễ phục hồi ở các bước tiếp theo.
Bước 2: Tưới AGRIMYL 72WP nhằm xử lý nấm bệnh sau ngập
Đây là bước mang tính quyết định để ngăn chặn bệnh vàng lá thối rễ lan rộng.
Khi đất đã ráo nước 1 – 2 ngày, bà con tiến hành tưới AGRIMYL 72WP quanh vùng rễ.
Sản phẩm có tác dụng tiêu diệt các loại nấm gây hại chính như Phytophthora và Fusarium – tác nhân hàng đầu gây thối rễ sầu riêng sau úng nước.
Xử lý nấm bệnh kịp thời giúp:
l Chặn đứng tình trạng thối rễ lan rộng
l Bảo vệ phần rễ còn khỏe
l Giảm nguy cơ cây suy kiệt kéo dài
Bước này là chặn đứng mầm bệnh, giúp cây bước vào giai đoạn hồi phục an toàn.
Hình 5: Thuốc trừ bệnh Agrimyl 72WP của Công ty CP SHNN Hai Lúa Vàng
Bước 3: Tưới dinh dưỡng ALIPAT ROOT để kích rễ non phát triển
Sau khi nấm bệnh đã được khống chế, bộ rễ cần được kích hoạt tái tạo lông hút mới để phục hồi khả năng hấp thu dinh dưỡng.
Bà con tiến hành tưới ALIPAT ROOT quanh vùng rễ đang hoạt động.
ALIPAT ROOT với thành phần dinh dưỡng hữu cơ giúp:
l Kích rễ non bật mạnh, tăng mật độ lông hút
l Phục hồi nhanh phần rễ bị tổn thương do ngập úng
l Cải thiện sức sinh trưởng và giảm hiện tượng suy cây kéo dài
Đây là giai đoạn quan trọng để khởi động lại “bộ máy hút dinh dưỡng” của cây, chuẩn bị cho bước phục hồi tán lá phía trên.
Hình 6: Phân bón vi lượng Alipat Root của Công ty CP SHNN Hai Lúa Vàng
Bước 4: Phun dinh dưỡng qua lá để kích ra đọt non
Khi bộ rễ đã hoạt động tốt hơn, cây cần được bổ sung dinh dưỡng qua lá để hoàn thiện quá trình phục hồi.
Bà con phun hỗn hợp ROOT SUPER kết hợp HALUVA CHỐNG SỐC.
Bộ đôi sản phẩm giúp:
l Kích thích đọt non ra mạnh, tái tạo mô lá bị tổn thương
l Giảm stress cho cây sau ngập, giúp lá xanh trở lại
l Tăng sức đề kháng, ổn định hoạt động trao đổi chất trên thân và tán
Đọt non bung mạnh, lá xanh đều là dấu hiệu cho thấy cây đã vượt qua giai đoạn suy yếu và bước vào lại chu kỳ sinh trưởng ổn định.
Hình 7: Phân bón lá Root Super của Công ty CP SHNN Hai Lúa Vàng
Hình 8: Phân bón lá Haluva Chống Sốc của Công ty CP SHNN Hai Lúa Vàng
5. Chủ động phục hồi và tăng sức chống chịu cho vườn sầu riêng
Quy trình 4 bước phục hồi sầu riêng bị vàng lá thối rễ sau mưa lũ không chỉ là giải pháp “cấp cứu” sau ngập úng, mà còn là cách tiếp cận tổng thể giúp cây:
l Tăng sức chống chịu với điều kiện thời tiết cực đoan
l Phục hồi nhanh sau khi rễ và tán bị tổn thương
l Hạn chế nguy cơ suy cây, rụng trái, giảm năng suất về lâu dài
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp, áp dụng đúng kỹ thuật, đúng thời điểm sẽ giúp bà con chủ động hơn trong chăm sóc vườn, giảm thiểu thiệt hại và bảo đảm năng suất cho những vụ mùa tiếp theo.
Liên hệ hỗ trợ kỹ thuật
Nếu bà con có thắc mắc về sâu bệnh hại trên sầu riêng, vui lòng liên hệ đội ngũ kỹ thuật của Công ty CP SHNN Hai Lúa Vàng để được tư vấn miễn phí và hướng dẫn xử lý tận nơi.
ü Hotline kỹ thuật: 0932.900.651
ü Website: www.hailuavang.com.vn
ü Fanpage: Nông Nghiệp Hai Lúa Vàng
Công ty CP SHNN Hai Lúa Vàng – Mang Khoa Học Gắn Kết Nhà Nông!
